Qirg‘iziston Rossiya operatorining arizasi asosida «Zolotaya Korona»ni xalqaro elektron pul tizimlari reyestridan chiqardi, ammo uni xalqaro pul o‘tkazmalari operatorlari reyestridan chiqarmadi. Ayni paytda Qirg‘izistonda pul o‘tkazmalari tizimi faoliyati taqiqlanmagan.
Qirg‘iziston Milliy banki 17 sentyabr kuni Rossiyaning «Zolotaya Korona» tizimini xalqaro elektron pul tizimi sifatida ro‘yxatdan o‘tkazishni bekor qildi. Rasmiy jihatdan, qaror tizim operatorining — Rossiyaning hisob-kitoblar bo‘yicha nobank kredit tashkiloti bo‘lmish «Platyojniy sentr»ning arizasi asosida qabul qilingan.
Shu bilan birga, tizim Qirg‘izistonda xalqaro pul o‘tkazmalari operatori sifatida alohida ro‘yxatdan o‘tkazilgan maqomini saqlab qolgan. Shuning uchun hozircha uning mamlakatdagi faoliyati to‘liq to‘xtatilgani haqida gapirish noo‘rin.
Qirg‘iziston regulyatorining qarori Rossiya operatorining o‘ziga tegishli maqomida jiddiy o‘zgarishlar yuz bergan bir paytda qabul qilindi. 23 iyul kuni Yevropa Ittifoqi Rossiyaga qarshi sanksiyalarning 21-paketi doirasida «Platyojniy sentr» NKTni sanksiyalar ro‘yxatiga kiritdi. YEI ma’lumotlariga ko‘ra, bu Rossiya moliya sektorida faoliyat yurituvchi yirik nobank kredit tashkiloti bo‘lib, bir nechta to‘lov tizimlarining operatori va hisob-kitob markazi hisoblanadi. Sanksiyalar tashkilotning YEI hududidagi aktivlarini muzlatish, shuningdek, Yevropa subyektlariga unga mablag‘ yoki iqtisodiy resurslar taqdim etishni taqiqlashni nazarda tutadi.
Sanksiyalarning amaliy oqibatlari deyarli darhol sezildi. Iyul oyi oxiridan «Zolotaya Korona» Rossiyadan xalqaro pul o‘tkazmalarini cheklay boshladi: tizimda Qozog‘iston, Gruziya, Belarus va boshqa mamlakatlarga o‘tkazmalar yo‘nalishlari yo‘qoldi. Qirg‘iziston esa ma’lum bir vaqt davomida mavjud yo‘nalishlardan biri bo‘lib qoldi. Qirg‘iziston ommaviy axborot vositalari bu o‘zgarishlarni «Platyojniy sentr»ga qarshi sanksiyalar bilan bog‘ladi, biroq tizimning o‘zi har bir aniq cheklov aynan sanksiyalar sababli joriy etilganini ommaviy ravishda ma’lum qilmadi.
Keyingi muhim qadam Rossiya bozorida yuz berdi. 26 avgust kuni Rossiya Markaziy banki to‘lov tizimlari operatorlari reyestridan «Platyojniy sentr» NKTning «Zolotaya Korona» to‘lov tizimi operatori sifatidagi ma’lumotlarini chiqardi. Bunga ham tashkilotning o‘zi bergan ariza asos bo‘lgan. Shu tariqa, Rossiya regulyatori «Platyojniy sentr»ning mazkur to‘lov tizimi operatori sifatidagi ro‘yxatdan o‘tkazilgan maqomini rasman bekor qildi.
Shu bilan bir vaqtda, xorijdagi KoronaPay Europe tuzilmasi Yevropada faoliyat yuritish litsenziyasidan ixtiyoriy ravishda voz kechish jarayonini boshladi. Avgust oyida kompaniya yangi pul o‘tkazmalarini qabul qilishni to‘xtatgani va avval amalga oshirilgan operatsiyalar bo‘yicha mablag‘larni qaytarishini ma’lum qildi. Rossiya va xalqaro ommaviy axborot vositalari bu qadamni YEIning iyul oyida «Platyojniy sentr»ga qarshi joriy qilgan sanksiyalari oqibatlari bilan bog‘ladi.
Shu nuqtayi nazardan, Qirg‘izistonning sentyabr oyida qabul qilgan qarori endi alohida ma’muriy chora emas, balki «Zolotaya Korona»ning xalqaro faoliyati qayta tashkil etilayotgan kengroq jarayonning bir qismi sifatida ko‘rinadi. Shu bilan birga, Qirg‘iziston Milliy banki tizimga nisbatan sanksiyaviy cheklovlarni mustaqil ravishda joriy etgan, deb ta’kidlash uchun asos yo‘q: qirg‘iz regulyatori faqat operatorning arizasiga ishora qilgan.
▫️Qirg‘izistondagi mijozlar uchun ikki xil maqomni farqlash prinsipial ahamiyatga ega. «Zolotaya Korona»ning xalqaro elektron pul tizimi sifatidagi ro‘yxatdan o‘tkazilishi bekor qilindi. Ayni paytda uning xalqaro pul o‘tkazmalari operatori sifatidagi ro‘yxatdan o‘tkazilishi amalda qolmoqda. Shuning uchun hozirgi qarorning o‘zi Qirg‘izistonda «Zolotaya Korona» orqali pul o‘tkazmalarini qabul qilish yoki jo‘natish taqiqlanganini anglatmaydi.
Biroq, ushbu pul o‘tkazmalari kanalining kelgusi taqdiri yanada noaniq bo‘lib bormoqda. YEI sanksiyalaridan so‘ng «Zolotaya Korona»ning xalqaro infratuzilmasi qisqara boshladi, uning Rossiyadagi operatori esa bir nechta ro‘yxatdan o‘tkazish maqomlaridan izchil ravishda voz kechdi.
☝️Qirg‘iziston uchun bu ayniqsa sezgir masala: Rossiyadan pul o‘tkazmalari Rossiyada mehnat qilayotgan mamlakat fuqarolari uchun muhim moliyaviy kanal bo‘lib qolmoqda. Shu bois «Zolotaya Korona» faoliyatiga kelgusida kiritilishi mumkin bo‘lgan cheklovlar nafaqat Rossiya to‘lov tizimiga, balki ikki mamlakat o‘rtasidagi transchegaraviy pul o‘tkazmalarining salmoqli qismiga ham ta’sir qilishi mumkin.
